Garchi bugungi kunda Qirol Artur butun Yevropa ritsarlik adabiyotining ramzi bo‘lsa-da, uning ildizlari aynan kelt (valliy va breton) epik ijodiga borib taqaladi. Artur — dastlab sakson bosqinchilariga qarshi kurashgan kelt sardori sifatida tasvirlangan. Keyinchalik bu obraz atrofida , sehrgar Merlin va muqaddas Graal kosasi haqidagi afsonalar shakllangan. 5. Kelt Epik Ijodining Jahon Madaniyatiga Ta’siri
Ulad sikli eramizning boshlariga oid bo‘lib, Irlandiyaning shimoliy qismida yashagan Red Branch (Qizil Shox) jangchilar jamiyati haqida so‘zlaydi.
Kelt xalqlari epik ijodi bardlar va filidlar tomonidan yaratilgan, mifologik hamda qahramonlikka asoslangan sagalar (dostonlar) orqali bizgacha yetib kelgan. Ushbu ijod namunalari Yevropa adabiyoti, xususan, trubadur she'riyati va Qirol Artur haqidagi rivoyatlarning shakllanishiga sezilarli ta'sir ko'rsatgan. Kelt epik ijodi haqida batafsil ma'lumotni maqolasidan olishingiz mumkin. kelt xalqlari epik ijodi
Irland keltlarining epik merosi an'anaviy ravishda to'rtta asosiy turkumga (siklga) bo'linadi. Har bir turkum o'ziga xos davr va qahramonlarni qamrab oladi. 1. Mifologik Sikl (The Mythological Cycle)
Bu kelt eposiga xos bo‘lgan sehrli taqiqlar yoki qasamyodlar tizimidir. Har bir qahramonning o‘z ggiysi bo‘lgan (masalan, Kuxulinga it go‘shtini yeyish taqiqlangan). Ushbu taqiqning buzilishi muqarrar fojia va qahramonning o‘limiga olib kelgan. Garchi bugungi kunda Qirol Artur butun Yevropa ritsarlik
Olster sikli kelt qahramonlik eposining cho‘qqisi hisoblanadi. Unda Irlandiyaning shimoliy qismi (Olster) va uning qahramonlari, xususan, "Kelt Axillesi" deb ataluvchi Kuxulin (Cú Chulainn) haqida so‘z boradi. Siklning eng markaziy asari – "Kualngedan buqaning o‘g‘irlanishi" ("Táin Bó Cúailnge") dostonidir. Bu doston qirolicha Medb va Olster jangchilari o‘rtasidagi ulkan urush, vatanparvarlik, or-nomus va fojiaviy taqdir haqida hikoya qiladi. 3. Feniy (yoki Ossian) sikli (The Fenian Cycle)
Quyida kelt xalqlari epik ijodining asosiy xususiyatlari, qahramonlari va yirik yodgorliklari haqida to‘liq ma’lumot berilgan. 1. Kelt Eposining Asosiy Manbalari Aynan shu sababli
Qahramonlik davrining eng mashhur dostonlari jamlangan. Bularning markazida qirol Konor boshchiligidagi Ulsr jangchilari va xususan, yarim ma'bud, keltlarning eng buyuk jangchisi Kuxulin (Cú Chulainn) turadi. Bu dostonlarda jangovar ruh, vatanparvarlik va qasos mavzulari ustuvorlik qiladi. Eng mashhur doston "Kualnedagi buqalar jangi" (Táin Bó Cúailnge) hisoblanadi.
Bardlar maxsus maktablarda o‘n yildan ortiq vaqt davomida yuzlab dostonlarni yodlashgan. Ular qirol saroylarida va xalq yig‘inlarida musiqiy cholg‘ular (asosan arfa) jo‘rligida epik asarlarni kuylashgan. Aynan shu sababli, kelt eposi nihoyatda poetik, ramzlar va metaforalarga boy tilda shakllangan. Keyinchalik, VI-VIII asrlarda Irlandiya va Uelsga xristianlik kirib kelgach, rohiblar ushbu og‘izaki dostonlarni qog‘ozga tushira boshladilar va bu merosni yo‘qolib ketishdan saqlab qoldilar. Irlandiya Epik Sikllari: To‘rt Buyuk Xazina
Kelt variantida Artur qilichi, Kamelot qal’asi, Merlin sehrgar va Greil izlanishi bilan bog‘liq. “Annwn xazinalari” yoki “Preiddeu Annwn” she’rida Arturning boshqa dunyoga safari tasvirlanadi — bu nasroniy rohiblar tomonidan qayta ishlangan “muqaddas qadah” (Greil) afsonasining asosidir.